Ulukkesfugl på tur

Kjenner du til songen Den uheldige mannen? Pappa song ofte denne då eg var lita, og eg blei så lei meg kvar gong, men glad til slutt – for det gjekk jo bra til slutt, og det var jo litt moro undervegs óg.

I dag føler eg at eg har hatt ein dag som den uheldige mannen hadde mange av.

Det heile starta etter to timars søvn (ut i dei lange nattetider hadde eg vore i eit flott bryllup), då eg måtte stå opp klokka seks for å rekke ein taxi til ein busstasjon i Arendal. Taxien var forseinka, men heldigvis hadde eg rekna god tid. Eg kom meg på bussen og skjønte første blemme: eg hadde gløymt jakka mi. Det er så fint vêr på Sørlandet at det blir lett å gjere slikt. Berre sjå utsikta frå kvelden før:

image

Etter fire timars busstur, skunda eg meg frå busstasjonen til Oslo S, kjøpte raskt billett og sprang til flytoget – like før eg gjekk på innsåg eg at eg hadde gløymt billetten i automaten. Sprang tilbake, fann heldigvis billetten, måtte vente på neste tog.

Bagasjen min sette eg like godt igjen på flytoget.

Tok rulletrappa oppover, skulle sjekke inn bagasje: HJELPE MEG! Kvar er bagasjen? Spurta nedover trappene att, gjennom dei TO svingete dørene (kvifor er det to svingete dører der?), prøvde å få kontakt med menneske på andre sida av gjerdet. Eg såg nok ganske vill ut i blikket. Heldigvis kom ein svensk konduktør mot meg, rista på hovudet og lurte på kvifor ei jente set igjen bagasjen sin på toget? (det kan ein alltids spørje seg om)

Hastverk gjennom sikkerheitskontroll. Flyet var sjølvsagt forseinka. Og det hadde ikkje vore så gale, om eg ikkje skulle ta fly vidare frå Frankfurt saman med fleire andre frå Bergen.

På Europas største flyplass spurta eg frå flyplassbussen (for flyet måtte sjølvsagt parkere langt unna terminalane), inn i terminal A, gjennom heile denne, opp mange trappar og ned nesten like mange, og inn i terminal B, heilt til eg kom fram til mine folk frå Bergen. Dette flyet var òg forseinka, puste ut.

Idet eg skal gå ombord finn eg ikkje boardingkortet. Gjettar på at eg har mista det under all løpinga. Eg klarer meg likevel. Det einaste er at eg har mista bagasjelappen som var klistra på billetten. Men eg tenkjer, eg kan jo ikkje miste bagasjen i dag, det ville vore for dumt:

Meir no og dette blir ein klisjé.

Ikkje får vi landa på flyplassen, ein thunderstorm hindrar oss. Vi må sirkle rundt og rundt og rundt igjen, medan vi ventar på å få komme ned. Når vi endeleg gjer det, er vi svoltne og slitne (– og eg er rimeleg trøytt).

Du kan kanskje gjette deg til fortsetjinga?

Jaudå. Bagasjen min kjem ikkje. Eg ventar og ventar. Den eine gongen eg ikkje har bagasjelapp. Den dagen då alt går galt. Sjølvsagt skal ikkje bagasjen min komme fram.

Ein snill forelesar står lenge i kø for meg for å snakke med flyplasspersonell, medan eg ser etter bagasjen. Hell i uhell: eg finn bagasjelappen og får eit survivalkit frå flyplassen for dei neste 24 timane. Grunna alle forseinkingane kjem kanskje bagasjen min med eit seinare fly.

image

Ingen er skada. Eg er vel framme i ein nydeleg by. Dresden. Vi får ete god mat. Eg har eit kit frå flyplassen. Spesielt den rosa neglefila set eg pris på. Eg får kanskje ikkje så mange litterære reiseopplevingar, ref tidlegare bloggpost om Reiseskriving, men opplevingar er det i alle fall.

APROPOS: Bagasjen kom til hotellet på kvelden. Flyplassen sa nokon skulle komme mellom halv tolv og tolv. Klokka var nærare eitt på natta då dei kom — eg var stuptrøytt, men glad for å endeleg vere ordentleg på plass.

Ble Birgitte Tengs’ fetter dømt for sitt litterære talent?

Ble Birgitte Tengs’ fetter dømt for sitt litterære talent?

Æ Å Trondheim

image

Det er fint å kunne samlast for å snakke om litteratur. I helga var eg så heldig å få vere med på Æ Å Trondheim litteraturfestival. Torsdag til søndag var fulle og fine dagar med mykje snakk og mykje god litteratur. Festivaldagane enda med kaffi og opplesning i hagen til Adrianstua, med tidvis sol og blå himmel.

image

Folk trekte inn i hagen, og stod eller sat på graset og følgde med. Mellom anna på Siw-Anita Kirketeig, lyrikkdebutanten som blei feira av festivalen. Tekstane frå Alt kjød er grønt gras gjorde seg godt, opplesen på ein graskledd bakke ute under open himmel.

image

Eg fekk òg gleda av å tre ut på gras-scena og lese opp frå starten av Beina i gitaren. No er boka i trykken og eg ventar spent på at eg skal kunne lese frå ei faktisk fysisk bok, og ikkje berre utskrifter på tynne ark. Men publikum lytta og det var ei god avslutning på nokre veldig fine dagar.  image

Reiseskriving

image

Reising og skriving. Mange forfattarar reiser og mange har skrive om det. I haust leste eg Rønnaug Kleiva si ARMENIA ALBANIA ARGENTINA. Ei fin og spanande bok, om ei kvinne som reiser åleine. Eg blei inspirert. Det høyrest forlokkande ut, men eg er glad eg denne gongen skal dra saman med nokon, og har ein å dele turen med. 

I morgon tidleg flyg eg avgarde. Eg er ikkje heilt viss på kva eg skal til – og det er vel sikkert litt av poenget. Eg skal av garde

New York. Ein liten tur innom Fairfield og Boston først, så Brooklyn.

Eg fekk det for meg at eg kunne skrive reisenotatar her på bloggen. Finn ein inspirasjon på reise, eller er det mest berre stress? Finn ein andre ting på reise? Vil ein reiseblogg vere morsom å skrive? Kvifor ikkje prøve, tenkte eg. Så eg skal prøve. Og sjå kva som skjer. 

Dette er reisenotat #1. 

Om kjensler og empati – og dataspel

image

Korleis skrive slik at lesaren kan oppleve det same som karakteren? 

Då eg var yngre kunne eg skrive ei historie og etterpå vere frustrert over at alt eg hadde gjort og følt saman med karakteren (sinne, sitrande glede, uendeleg sorg) ikkje kom fram i orda. Det eg hadde skrive var berre setningar, ord etter kvarandre – medan det eg hadde opplevd medan eg skreiv var å komme inn i ei ny verd. Nye stader, nye lukter, nye lyder. Karakterane var menneske som var viktige for meg. Eg kunne bli så trist at tårene rann dersom ein av karakterane mine opplevde noko fælt. Og likevel, enn så mykje eg følte, bestod historia berre av korte, nakne setningar, mest av alt eit skjørt og tynt byggverk, eit skjelett utan kjøt. 

På ein måte har eg gitt opp draumen om å få fram akkurat det eg kjenner og føler i ein tekst, men eg arbeidar heile tida for å gi lesaren rom til å kjenne, og ha sine eigne oppdagingar, eigne assosiasjonar og kjensler. Det er spanande. Moglegheita til å leve seg inn i ein annan situasjon er noko av det eg synest er styrken ved bøker. Eg trur eg har lært mykje om empati frå det eg har lest. 

Men det er ikkje berre med ord ein kan skape empati. Ulike kunstformar og uttrykk kan nyttast til å gi lesaren eit innblikk i livssituasjonen til ein annan. Dys4ia er eit sjølvbiografisk spel om då forfattaren skulle prøve hormoninnsprøyting. Spelaren går gjennom ulike faser i denne prosessen. Spelaren må sjølv kjenne på frustrasjon, til dømes når det ikkje er muleg å få ei brikke gjennom hólet i muren. I dette spelet får ein levd seg inn i korleis eitt anna menneske har opplevd noko. Det gir eit innblikk i hennar tankar og kjensler rundt situasjonen. 

image

Kjærleik i fjesbokas tid

image

Ei venninne sa til meg at ho ville slutte å lese twilight og andre kjærleiks-historier, for det gjorde at ho nærast vart skuffa over korleis kjærleiken verkeleg er.

I kontrast til den Hollywoodske “danse på rosa skyer”-kjærleiken, har eg skrive mitt første e-litterære verk kalla Love in the Time of Facebook. Tittelen spelar på Gabriel García Márques’ bok Love in the Time of Cholera, der kjærleiken blir samanlikna med sjukdomen kolera. Det kan sjølvsagt trekkjast slutningar ut frå dette, både om Facebook og kjærleik, men ta gjerne ein tur innom LOVE in the Time of Facebook og sjå korleis du klarer kjærleiksutfordringane i vår tid. 

Skrivecafé

Eg har komme over ein god stad for å skrive og lese. Her er store bord, fleire rom, kunst på veggane og te til 30 kroner med gratis påfyll. Sola gliser inn vindauget og praten går lett ved dei andre borda. Internett er gratis og maten er god – han er i alle fall fargerik og ser smakfull ut.

Synd eg skulle finne denne perla etter at eg flytta frå Trondheim. 

Gjer meg

Seattle Drift er ein tekst som tryglar deg om å “gjere seg”. Do me. I just want you to do me. 

Eg har alltid syntest at ord har noko intimt over seg, og denne teksten spelar på det:

Eg er ein dårleg tekst. Eg pleidde å vere eit dikt men glei vekk frå scena. Gjer meg. Eg vil berre at du skal gjere meg.

Dei kvite, opne word-flatene som tiggar fingrane mine om å skrive. Alle desse notatbøkene eg kjøper, tar vare på, opnar, tør nesten ikkje byrje å skrive i dei, men vil ha dei, desse kvite sidene som kan fyllast med verdas vakraste ord og bilete. 

Kanskje eg prøvde å fange noko av det sanselege og lokkande ved orda, då eg skreiv desse linene:

Du sender en setning opp låret mitt

så grov at den risper i huda

Jeg kniper et punktum ut av deg

leppene dine glinser av symboler

Det er spanande å arbeide med ord. Prøve å finne dei gode løysingane, finne ein måte å opne opp verda på nytt. 

DKS Skuleturné #4: Romankarakter

På Gimle skole fekk eg besøke to åttandeklasser som var ivrige og oppmerksomme. Mange spørsmål blei stilt, alt frå kvifor boka heiter Utfor og om eg har lyst på barn ein gong i livet. Og korleis kan eg vere 24 år, når eg ser ut som ein tjueåring? 

Ein av elevane spurde om eg ikkje kunne skrive om han i ei bok. – Det trur eg ikkje at du vil, sa eg. Jo, han ville tru det var kjekt å bli ein romankarakter, men han lurte på om eg i så fall måtte søke om å få skrive om han først. 

Det er mange forfattarar som baserar historierer på ekte personar. Til dømes Knausgård, gjennom bøkene hans er det nok mange som har kjend på kor vanskeleg det kan vere. Viss eg visste at nokon skreiv om meg, trur eg at eg hadde blitt litt skremt. Det å få ein annans blikk på meg sjølv, skrive i ord, skarpe og ubønnhøyrlege, trur eg kan vere nokså tøft. Fordi eg sjølv skriv, ville eg nok ikkje nekta nokon å skrive om meg, men eg ville ha lese det med ei uggen kjensle. 

I Utfor får Lea sjølv kjenne på korleis det er å bli skildra og skrive om, då ho finn utkastet til eit manus. Ho som har skrive manuset, grunngjer det heile med at

“Romanens dramaturgi krev at eg ikkje tar omsyn. Litteratur skal vere ubehageleg.”

Er det sånn det er?

Språkleg leikeplass

Då eg gjekk på ungdomsskulen og ikkje fann andre som var like litteraturinteresserte som meg, fann eg eit samfunn på dikt.no. Denne nettstaden fungerte som ein skriveverkstad for meg i fleire år. Eg fekk utvikla språket mitt, lærte å få kritikk og forholde meg til ein lesar. I tillegg vart eg kjend med folk, gjerne folk eg ikkje ante korleis såg ut eller alderen til. I ettertid har eg møtt fleire frå dikt.no-tida, og det er interessant å oppdage at vi deler ei historie og ei tid frå eit samfunn som berre fanst på nettet. 

I Språknytt har eg skrive om korleis eg lærte at kvart einaste ord eg vel å bruke, seier noko om meg: Språkleg leikeplass